Proces gospodarczy związany jest z koniecznością wyboru.

Wybieramy które potrzemy zaspokoimy, na co przeznaczyć ograniczony dochód.

Ograniczony dochód – wybieramy ile czasu będziemy pracować, ile czasu będziemy mięli wolnego. Przedsiębiorstwo wybiera co produkować, ile, jakimi metodami; państwo – rząd wybiera jak rozdzielić pieniądze z podatków.

 

Konieczność wyborów wynika z:

1)      ograniczoności zasobów

2)      zapotrzebowaniem

3)      poziomu technologii

 

Technologia to sposób w jaki produkujemy dany towar, przy danych nakładach, przy danych zasobach. Postęp technologiczny gwarantuje nam, że przy tych samych nakładach uzyskujemy większe ilości produkcji, wzrost jakości wyprodukowanych towarów, tan sem produkt uzyskamy nawet przy mniejszych nakładach

 

Zasoby dzielimy na:

-         naturalne (węgiel, ropa,...)
mogą być zarówno odnawialne jak i nie odnawialne

-         kapitałowe: środki pracy (maszyny, urządzenia), przedmioty pracy (półprodukty, surowce)

-         ludzkie: aktywni zawodowo (zatrudnieni i bezrobotni zarejestrowani) chcący pracować
warto również wspomnieć o umiejętnościach ludzkich, wiedzy (konieczna do rozwoju technologii)

 

Krzywa transformacji (granica możliwości produkcji) - przedstawia maksymalną produkcje jednego dobra przy każdym poziomie produkcji drugiego dobra, te wszystkie kombinacje 2 dóbr, które są możliwe do wykorzystania przy maksymalnym wykorzystaniu zasobów.

 

(rys 1)

Krzywa ma nachylenie ujemne oznacza to, że chcąc zwiększyć produkcje jednego dobro, musimy zmniejszyć produkcję drugiego dobra.

Krzywa jest wklęsła – wynika to z prawa malejących dochodów – wynika stąd, że chcąc zwiększyć produkcję danego dobra o jednostkę musimy poświęcić coraz większe ilości drugiego dobra. Przenosimy wtedy zasoby z produkcji jednego dobra na drugie, będziemy jednak otrzymywać coraz mniejsze przyrosty produkcji.

 

Koszt alternatywny produkcji dobra X mówi nam z ilu jednostkę dobra X musimy zrezygnować żeby zwiększyć produkcję dobra Y o jednostkę.

Ten kształt krzywej transformacji wynika również z rosnącego kosztu alternatywnego.

 

Rozpatrzmy teraz dwa przypadki, w których

1)      koszt alternatywny byłby stały
(rys 2)
aby zwiększyć produkcje jednego dobra o jednostkę zawsze poświęcamy taką sama ilość dobra drugiego.

2)      koszty alternatywny byłby malejący
(rys 3)
aby zwiększyć produkcję jednego dobra o jednostkę musimy zrezygnować z coraz mniejszej ilości dobra pierwszego

 

Oddalenie krzywej transformacji od początku układu współrzędnych jest odzwierciedleniem poziomu technologii wytwarzania tych dóbr i zasobów potrzebnych do wytwarzania tych dóbr.

 

Spójrzmy co się stanie gdy powiększą się zasoby i nastąpi postęp technologiczny dla obu tych dóbr

(rys 4)

 

W przypadku gdy powiększenie się zasobów i postęp technologiczny nastąpi tylko dla jednego dobra (odpowiednio sytuacja a dla dobra X lub b dla Y) krzywa transformacji zachowa się następująco:

(rys 5)

 

Rachunek ekonomiczny = efekty – nakłady

 

Przykład1

Efektywne kombinacje dwóch dóbr X i Y możliwe do wyprodukowania przez daną gospodarkę:

Kombinacja

X

Y

A

20

0

B

16

14

C

12

22

D

4

28

E

0

30

 

Załóżmy, że gospodarka znajduje się w punkcje B. Jaki jest w tej sytuacji koszt alternatywny wyprodukowania przez tę gospodarkę ośmiu dodatkowych jednostek dobra Y?

Odp:

W punkcje B gospodarka produkuje 16 jednostek dobra X i 14 Y. * dodatkowych jednostek dobra Y to 22 jednostki i widzimy, że ta kombinacja znajduje się w punkcje C, wtedy gospodarka produkuje 14 jednostek X. Więc koszt alternatywny to 16 – 12 = 4 jednostki dobra X.

 

Graficzne wyprowadzenie kształtu krzywej transformacji:

Wiemy, że

(1)            funkcja produkcji dobra Y

(2)           funkcja produkcji dobra Y

(3)        cały zasób (ograniczony) idzie na produkcje dobra X i Y

Załóżmy, że

(4)

(5)              bo przecież

(6)

 

Wyznaczmy Y jako , wiem, że

   oraz                  więc

      więc po podstawieniu do (1) otrzymujemy

Dzięki założeniom (4), (5), (6) możemy w tym przypadku uprościć to równanie:

 

Sprawdźmy różniczkowalność aby określić kształt.

                                            - krzywa malejąca

          - krzywa wklęsła

 



| ekonometria strona główna |